Polyvagaal Congres  (C2520)

Dagvoorzitter en psychiater Milka van Est staat stil bij ontregeling en wat de relatie is met het autonome zenuwstelsel. De scheiding lichaam-geest heeft ons op het spoor van ‘eindorgaan-denken’ gezet; voor elke klacht ga je naar een andere specialist. De polyvagaal theorie, die gedurende het congres ruim aan bod komt, maakt duidelijk dat verschillende klachten en symptomen in verschillende organen wel degelijk met elkaar verbonden zijn.

Milka geeft uitleg over de werking van het autonome zenuwstelsel vanuit het polyvagaal perspectief. Daarbij deelt zij zowel de sterk vereenvoudigde modellen als haar inzichten over de complexe samenhang. Onze neuroceptie scant binnen en buitenwereld naar tekenen van veiligheid en onveiligheid. Daarop reageren andere systemen zoals het autonome zenuwstelsel, waarbij het uiteindelijke doel steeds weer is om te overleven met gebruik van zo min mogelijk energie.

Deze manier van kijken naar emotionele en somatische ontregeling is in te voegen in veel bestaande therapieën. Het is dus geen therapie op zich.
 

In deze lezing geeft Berrith Augustus een heldere toelichting op het Safe and Sound Protocol (SSP), een non-invasieve luisterinterventie ontwikkeld door Stephen Porges. De bewerkte muziek, welke in een specifieke volgorde gevolgd moet worden, is het protocol, waarbij de manier waarop dit aangeboden wordt de methodiek is.

Berrith bespreekt de werking, toepassing en effectiviteit bij kinderen en volwassenen met sensorische verwerkingsproblemen, angst, depressie en trauma of stressor gerelateerde klachten.

Aan de hand van praktijk voorbeelden zal ze het belang van goede begeleiding en de inzet van hulpbronnen tonen. Daarmee is het mogelijk om de neuroceptie en het autonome zenuwstelsel uit de overleving te halen richting gezonde flexibiliteit.

In de afgelopen decennia is er steeds meer aandacht gekomen voor het lichaam in de psychotherapie. Nieuwe wetenschappelijke inzichten ondersteunen niet alleen eerdere klinische ervaringen over het belang van lichaamswerk, maar vormen ook de basis voor vernieuwende lichaamsgerichte methoden. Toch wordt mentaal welzijn vaak nog vooral gekoppeld aan het fysieke lichaam en beweging. Maar wat als spanning dieper zit, en sporten niet helpt?

Spanning—zeker bij trauma—houdt vaak verband met negatieve emoties, overweldigende gedachten of ingrijpende ervaringen. Dan spreken we van spanning die ‘dieper’ ligt. Maar wat betekent dat precies, en hoe ga je daar als therapeut mee om?

Dr. Joeri Calsius verkent in deze lezing het lichaam als ingang in psychotherapie. Hij kijkt met een transdisciplinaire blik naar het ‘gelaagde lichaam’ en maakt de vertaalslag naar de praktijk van lichaamsgerichte therapie, met aandacht voor aanraking, adem, beweging en lichaamsbeleving.

NIP Psycholoog Wianda Hoogakker geeft een praktische workshop waarin je je eigen autonome zenuwstelsel verkent en zowel regulatie als disregulatie in kaart brengt. We werken hiervoor met het ladder-model van Deb Dana. Tijdens deze sessie leer je hoe je bijstuurt bij ontregeling waardoor je inzicht krijgt in de mogelijkheden om jezelf weer te reguleren.  Een workshop die zowel van waarde is in je privéleven als in je rol als professional.

In deze sessie onderzoek je onder begeleiding van Joan Pos, psycholoog en Biodynamisch therapeut, hoe je eigen professionele en persoonlijke achtergrond — je ‘leest’ — invloed heeft op hoe je kijkt naar je cliënt. We bekijken dit vanuit vanuit een polyvagaal perspectief; hoe je resoneer je en reageer je vanuit je zenuwstelsel op de klachten die de cliënt presenteert? Zenuwstelsels resoneren op elkaar.  Welke onbewuste waarneming stuurt jou in het contact met je cliënt? Waar ben je vrij in je waarneming en waar word je gestuurd vanuit lichamelijk (tegen)overdracht? Hoe kun je met die (tegen) overdracht werken? Aan de hand van theorie, reflectie en een onderzoek naar je eigen ‘window of tolerance’, word je uitgenodigd stil te staan bij je eigen ‘bedrading’ als professional en als mens. Door te erkennen waar jij vandaan komt, kun je scherper zien wat zowel jijzelf als de cliënt werkelijk nodig heeft.

Psychiater Milka van Est neemt je tijdens deze verdiepende sessie mee in de impact van ontregeling door traumatische ervaringen. Zowel het psychische als lichamelijke functioneren wordt beïnvloed, wat kan leiden tot een scala aan klachten en ziektes. Het is maar de vraag welk orgaansysteem het meeste problemen geeft of welk symptoom het meest op de voorgrond staat. Dit bepaalt in grote mate naar welke hulpverlener iemand verwezen wordt en wat als primair probleem wordt behandeld en wat als 'lastige' comorbiditeit wordt gezien. Door klachten te zien als een uiting van ontregeling ga je comorbiditeit verwachten en kan herstel vanuit vele invalshoeken worden ingezet en ondersteund.

In deze sessie, onder leiding van dr. Anneke Vinke, onderzoek je hoe autonome dysregulatie doorwerkt in gezinsrelaties. je krijgt inzicht in hoe het autonome zenuwstelsel continu scant op veiligheid en hoe neuroceptie de interactie tussen ouders en kinderen beïnvloedt – vaak zonder dat we ons daarvan bewust zijn.

Je verkent hoe ontregeling zich manifesteert in (gezins)systemen en hoe verstoringen in de afstemming tussen ouder en kind kunnen leiden tot patronen van afstand of escalatie. Daarbij wordt gebruik gemaakt van principes uit Dyadic Developmental Psychotherapy (DDP), die uitnodigen tot het herstellen van relationele veiligheid via een houding van Playfulness, Acceptance, Curiosity and Empathy (PACE).

Naast een theoretisch kader is er ruimte voor persoonlijke reflectie en praktijkgerichte casuïstiek. Je oefent met het herkennen van signalen van onveiligheid – bij jezelf en bij de ander – en staat stil bij wat er nodig is om binnen een systeemgerichte benadering regulatie, co-regulatie en verbondenheid te bevorderen. Zo bouwen we samen aan relationele veerkracht, zowel binnen gezinnen als binnen het hulpverleningsproces.

Onder leiding van Berrith Augustus, haptotherapeut en gecertificeerd in de Sensorimotor Psychotherapy zul je zelf ervaren hoe je op verschillende manieren autonome dysregulatie kunt reguleren. Ze zal hierover een korte uitleg geven waarna je dit met elkaar gaat oefenen. 

Het adequaat in kunnen zetten van jouw hulpbronnen helpt om als therapeut gereguleerd te blijven, ook als het in het contact met cliënten spannend of belastend wordt. Dezelfde hulpbronnen kun je ook aan je cliënten leren om zichzelf te kunnen kalmeren wanneer dat nodig is.